Điểm đáng chú ý nhất của Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) hiện không chỉ là lợi nhuận 9 tháng đầu năm 2026 lập mức kỷ lục, mà là khoảng cách khá lớn giữa diễn biến crack spread thực tế và các giả định trước đó. Điều này tạo cơ sở để kỳ vọng lợi nhuận cả năm 2026 còn có thể cao hơn dự kiến. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng với nhà đầu tư lúc này là mức lợi nhuận cao hiện tại có thể duy trì đến đâu khi crack spread được dự báo hạ nhiệt trong năm 2027.

Trong 9 tháng đầu năm, BSR ghi nhận doanh thu khoảng 164.500 tỷ đồng, tăng 58% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế sau lợi ích cổ đông thiểu số sơ bộ đạt 22.900 tỷ đồng, gấp 10,6 lần cùng kỳ. Tăng trưởng không chỉ đến từ giá dầu Brent tăng 26% mà còn được hỗ trợ bởi sản lượng bán tăng 5% và đặc biệt là crack spread các sản phẩm chủ lực tăng mạnh. Đây là yếu tố có ý nghĩa lớn nhất đối với chất lượng lợi nhuận của BSR trong năm nay, bởi khoảng chênh lệch giữa giá sản phẩm đầu ra và nguyên liệu đầu vào đang mở rộng đáng kể.

Riêng quý 3, doanh thu đạt khoảng 59.900 tỷ đồng, tăng 70% so với cùng kỳ, còn lợi nhuận sơ bộ đạt 6.900 tỷ đồng, gấp 7,7 lần cùng kỳ nhưng giảm 9% so với quý trước. Con số này có thể chưa phản ánh đầy đủ kết quả cuối cùng. Giá dầu thô trong quý giảm khoảng 7 USD/thùng so với quý trước, giúp giảm chi phí nguyên liệu, trong khi crack spread vẫn ở mặt bằng cao. BSR cũng cho rằng kết quả chính thức 9 tháng có khả năng cao hơn số sơ bộ, tương tự việc lợi nhuận thực tế quý 1 và quý 2 trước đó đều cao hơn đáng kể so với ước tính ban đầu.

Khoảng cách đáng chú ý nhất nằm ở crack spread. Bình quân 9 tháng 2026, crack spread của BSR đối với xăng RON 95, dầu diesel và nhiên liệu bay Jet A1 lần lượt đạt 9,9 USD, 40,8 USD và 42,6 USD/thùng. Crack spread bình quân chung đạt 31,1 USD/thùng và BSR kỳ vọng cả năm đạt khoảng 32 USD/thùng. Mức này không chỉ cao hơn đáng kể các giả định trước đó mà còn vượt 52% mức bình quân năm 2022. Khi sản lượng bán năm 2026 dự kiến cũng cao hơn 18% so với năm 2022, nền tảng để lợi nhuận năm nay vượt xa đỉnh cũ đang tương đối rõ.

Dù vậy, việc lấy năm 2026 làm mặt bằng tăng trưởng dài hạn sẽ khá rủi ro. BSR kỳ vọng crack spread năm 2027 giảm về khoảng 23 USD/thùng, thấp hơn khoảng 28% so với năm 2026 khi hoạt động giao thương qua eo biển Hormuz dần ổn định. Điểm tích cực là mức này vẫn cao hơn năm 2022 và vượt xa bình quân giai đoạn 2014–2019. Bên cạnh đó, thời gian bảo dưỡng định kỳ năm 2027 dự kiến chỉ khoảng 32 ngày, qua đó có thể hạn chế phần nào tác động tiêu cực lên sản lượng. Nói cách khác, lợi nhuận có thể giảm khỏi vùng đỉnh năm 2026 nhưng chưa đồng nghĩa hoạt động kinh doanh quay lại mặt bằng thấp trước đây.

Một yếu tố khác có thể hỗ trợ kỳ vọng đối với BSR là tiến trình giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước. PVN hiện sở hữu 92,13% BSR và cần bán tối thiểu 2,13% cổ phần để đưa tỷ lệ sở hữu xuống dưới 90%, với mục tiêu hoàn tất trước ngày 11/03/2027. Một số nhà đầu tư chiến lược, bao gồm nhà đầu tư nước ngoài, đã thể hiện sự quan tâm. Nếu quá trình này tiến xa hơn và xuất hiện đối tác chiến lược gắn với nguồn cung dầu thô, tác động có thể vượt ra ngoài câu chuyện tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng.

Về dài hạn, dự án nâng cấp và mở rộng nhà máy cũng có tín hiệu tích cực khi giá trúng thầu EPC khoảng 1 tỷ USD, thấp hơn khoảng 200 triệu USD so với giá trị gói thầu được phê duyệt. Chi phí đầu tư thấp hơn có thể cải thiện hiệu quả dự án, nhưng lợi ích thực tế vẫn cần chờ kết quả triển khai và quyết toán cuối cùng.

Nhìn tổng thể, câu chuyện của BSR trong ngắn hạn đang được quyết định chủ yếu bởi crack spread hơn là tăng trưởng sản lượng. Năm 2026 có cơ sở trở thành một năm lợi nhuận đặc biệt cao, nhưng rủi ro lớn nhất cũng nằm chính ở việc crack spread giảm nhanh hơn kỳ vọng trong năm 2027. Tiến độ thoái vốn Nhà nước và hiệu quả dự án mở rộng sẽ là những yếu tố bổ sung có thể giúp câu chuyện của BSR bớt phụ thuộc vào chu kỳ lọc dầu trong dài hạn.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng, rủi ro và định giá của BSR có thể vào trang tiểu sử để nhận phân tích chi tiết.