Điểm đáng chú ý của ngành phân bón lúc này không nằm ở mặt bằng giá urê cao trong 9 tháng đầu năm, mà ở việc giá đã quay lại xu hướng phục hồi từ cuối tháng 9 sau hai tháng suy yếu. Diễn biến này có thể tạo nền thuận lợi hơn cho kết quả quý 4 của CTCP Phân bón Dầu khí Cà Mau (DCM) và Tổng CTCP Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM). Tuy nhiên, giá dầu và khí cùng tăng khiến câu chuyện lợi nhuận không hoàn toàn thuận chiều, và lợi thế hiện đang nghiêng nhiều hơn về DCM.

Giá urê Trung Đông đã duy trì dưới 400 USD/tấn trong tháng 7–8 trước khi phục hồi lên khoảng 440 USD/tấn vào cuối tháng 9. Động lực đến từ căng thẳng địa chính trị gia tăng, nguồn cung urê hạt đục bị hạn chế, nhu cầu nhập khẩu tốt hơn tại Brazil và Mỹ Latinh, cùng với giá khí đầu vào tăng. Dù vậy, cần lưu ý giá urê trung bình quý 3 chỉ khoảng 399 USD/tấn, giảm 18% YoY và tới 42% QoQ. Vì vậy, tác động tích cực thực sự với DCM và DPM nhiều khả năng sẽ rõ hơn từ quý 4 thay vì thể hiện đầy đủ trong quý 3.

Giá urê Trung Đông quý 4 hiện được kỳ vọng đạt trung bình khoảng 445 USD/tấn, tăng 11% so với quý 3 và 12% YoY. Nhu cầu bổ sung tồn kho theo mùa vụ, đặc biệt từ Brazil trong giai đoạn nhập khẩu tháng 9–12 và từ Ấn Độ trước vụ Rabi, có thể tiếp tục hỗ trợ mặt bằng giá. Đây là yếu tố thuận lợi cho giá bán của cả DCM và DPM trong những tháng cuối năm.

Tuy nhiên, giá bán tăng không đồng nghĩa biên lợi nhuận chắc chắn cải thiện tương ứng. Giá dầu và khí cao hơn cũng kéo chi phí nguyên liệu của hai doanh nghiệp đi lên. Giả định giá khí bình quân giai đoạn 2026–2030 của DCM và DPM đã tăng lần lượt khoảng 3% và 2%. Với DCM, khoảng 70% chi phí khí có liên hệ với giá dầu Brent và dầu nhiên liệu, trong khi DPM cũng chịu ảnh hưởng đáng kể từ giá dầu nhiên liệu. Điều này tạo ra trạng thái hai mặt: giá năng lượng cao hỗ trợ giá urê thế giới nhưng đồng thời làm tăng chi phí sản xuất. Vì vậy, biến số cần theo dõi trong quý 4 không chỉ là giá urê tăng bao nhiêu, mà là khoảng cách giữa giá bán và chi phí khí có mở rộng hay không.

Ở góc độ tương đối, DCM đang có một lợi thế đáng chú ý hơn DPM nhờ sản phẩm urê hạt đục phù hợp hơn với thị trường xuất khẩu. Chính urê hạt đục đang là nhóm có diễn biến giá thuận lợi hơn khi nguồn cung khan hiếm và nhu cầu tại Brazil, Mỹ Latinh tăng. Nếu xu hướng này tiếp diễn, DCM có khả năng hưởng lợi trực tiếp hơn từ hoạt động xuất khẩu, trong khi DPM tập trung nhiều hơn vào urê hạt trong.

Một động lực quan trọng khác nằm ở đề xuất đưa thuế xuất khẩu phân bón từ 5% về 0%. Nếu chính sách được thông qua trong quý 4/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, tác động lên DCM được kỳ vọng lớn hơn. Phần lợi nhuận trước thuế tăng thêm của DCM được ước tính trung bình khoảng 228 tỷ đồng mỗi năm trong giai đoạn 2027–2030, tương đương khoảng 8% lợi nhuận trước thuế hằng năm. Với DPM, mức đóng góp ước khoảng 100 tỷ đồng mỗi năm, tương đương khoảng 5%. Đây chưa phải lợi nhuận đã chắc chắn xuất hiện, nhưng nếu chính sách được thực thi, DCM sẽ có thêm một lợi thế rõ ràng nhờ tỷ trọng và khả năng xuất khẩu cao hơn.

Rủi ro lớn nhất của cả hai doanh nghiệp là giá urê phục hồi không đủ mạnh để bù cho chi phí khí đầu vào tăng. Ngoài ra, nhu cầu nhập khẩu yếu hơn kỳ vọng hoặc việc giảm thuế xuất khẩu không được thông qua đúng tiến độ cũng có thể khiến triển vọng lợi nhuận kém tích cực hơn hiện tại.

Nhìn tổng thể, quý 4 đang thuận lợi hơn quý 3 đối với cả DCM và DPM nhờ giá urê phục hồi và nhu cầu nhập khẩu theo mùa. Nhưng khoảng cách giữa hai doanh nghiệp có thể tiếp tục mở rộng nếu urê hạt đục duy trì sức mạnh và chính sách giảm thuế xuất khẩu được thông qua. Với DCM, hai biến số đáng theo dõi nhất trong thời gian tới là biên lợi nhuận khi giá khí tăng và khả năng chuyển lợi thế xuất khẩu thành tăng trưởng lợi nhuận thực tế.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng, rủi ro và định giá của DCM và DPM có thể vào trang tiểu sử để nhận phân tích chi tiết.