Một trong những sai lầm phổ biến khi xây dựng đội ngũ là cho rằng người làm quản lý giỏi nhất phải là người có nhiều năm kinh nghiệm lãnh đạo nhất. Nhưng Steve Jobs từng đưa ra một góc nhìn khác: Những người quản lý tốt nhất đôi khi lại là những người chưa từng có ý định trở thành quản lý.

Khi Apple phát triển thành một doanh nghiệp lớn, Steve Jobs từng nhận ra rằng việc tuyển dụng những nhà quản lý chuyên nghiệp không phải lúc nào cũng mang lại hiệu quả như kỳ vọng. Có người rất giỏi tổ chức công việc, phân công nhiệm vụ và giám sát nhân sự, nhưng lại thiếu khả năng trực tiếp giải quyết vấn đề và tạo ra kết quả.

Điều ông coi trọng không đơn thuần là kinh nghiệm quản lý, mà là năng lực thực sự tạo ra giá trị.

Hãy thử đặt hai ứng viên lên bàn cân. Một người có nhiều năm kinh nghiệm lãnh đạo, quen với việc điều hành đội ngũ. Người còn lại có chuyên môn vững vàng, làm việc hiệu quả, sẵn sàng hướng dẫn đồng nghiệp và luôn biết cách giải quyết những vấn đề khó khăn. Người thứ hai chưa từng làm quản lý, thậm chí không chủ động tìm kiếm vị trí đó.

Nếu chỉ nhìn vào chức danh và số năm kinh nghiệm, ứng viên đầu tiên có thể là lựa chọn sáng giá hơn. Nhưng nếu công việc đòi hỏi chuyên môn sâu, khả năng xử lý vấn đề và tạo ra kết quả thực tế, người thứ hai có thể phù hợp hơn rất nhiều.

Bởi một người quản lý giỏi không chỉ biết giao việc cho người khác. Họ cần hiểu công việc, nhận diện vấn đề, đưa ra quyết định đúng đắn và đủ năng lực để hỗ trợ đội ngũ khi cần thiết.

Tất nhiên, điều đó không có nghĩa chuyên gia giỏi nào cũng sẽ trở thành nhà quản lý giỏi. Quản lý còn đòi hỏi khả năng giao tiếp, phát triển nhân sự, giải quyết xung đột và chịu trách nhiệm với kết quả chung. Chuyên môn xuất sắc là nền tảng quan trọng, nhưng không thể thay thế hoàn toàn năng lực lãnh đạo.

Điều đáng suy ngẫm ở đây là doanh nghiệp thường dễ nhầm lẫn giữa việc quản lý công việc và việc tạo ra giá trị. Một người có thể tổ chức nhiều cuộc họp, theo dõi nhiều báo cáo và kiểm soát nhiều quy trình, nhưng điều đó chưa chắc khiến công việc tiến triển tốt hơn.

Ngược lại, một người trực tiếp tháo gỡ được nút thắt, cải thiện sản phẩm, nâng cao chất lượng và giúp đồng nghiệp làm việc hiệu quả hơn có thể tạo ra giá trị lớn hơn nhiều so với những gì chức danh của họ thể hiện.

Với người lãnh đạo, bài toán không phải là tìm người muốn có chức vụ cao hơn, mà là tìm đúng người cho đúng vai trò. Với người đi làm, cũng đừng mặc định rằng con đường thăng tiến duy nhất là trở thành quản lý. Bạn vẫn có thể phát triển sự nghiệp bằng cách trở thành một chuyên gia xuất sắc, người giải quyết được những vấn đề khó và tạo ra giá trị mà tổ chức thực sự cần.