- Khoảng trống vốn ở mảng công nghệ Việt Nam phần lớn đến từ việc nhà đầu tư chưa thấy một con đường thoái vốn đáng tin cậy, nên dòng vốn đứng chờ.

- Kỷ nguyên tiền rẻ (2021 và giai đoạn 2015-2019) đã qua; với lãi suất cao đến hết 2027, startup phải sống bằng tiền của khách hàng, không phải tiền của nhà đầu tư.

- Quy định thuế, hóa đơn điện tử, sở hữu trí tuệ chặt hơn có thể tốn thời gian lúc đầu nhưng bảo vệ doanh nghiệp nghiêm túc về dài hạn.

- Founder nam và nữ có cơ hội gọi vốn ngang nhau nếu startup phù hợp triết lý quỹ và có đường thoái vốn hợp lý; AI giúp tiết kiệm khoảng 80% thời gian chấm pitch deck.

Thị trường M&A của Việt Nam đang sôi động nhưng công nghệ gần như vắng mặt. Linh Ha (Quest Ventures) cho rằng đó chủ yếu là vấn đề thời điểm; Alex Phan (XYZ Foundation) cho rằng vốn bị bất động sản và tài chính hút đi. Tôi cho rằng phần lớn đến từ việc nhà đầu tư chưa thấy một con đường thoái vốn khả thi, nên dè dặt giải ngân.

Mấy tháng gần đây LinkedIn của tôi nhận được nhiều quan tâm từ nhà đầu tư Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, châu Âu và Mỹ. Nhưng họ hiếm khi tìm được cơ hội đủ tốt, và những lĩnh vực họ quan tâm thường thiếu đường thoái vốn đáng tin, nên đa số dừng ở bước nghiên cứu.

Trong những năm tiền rẻ 2021 và giai đoạn 2015-2019, nhà đầu tư ưu ái startup vẽ bức tranh lớn trong các lĩnh vực nóng như kinh tế chia sẻ, blockchain và giờ là AI; người ta đốt tiền để đổi lấy thị phần. Kỷ nguyên đó đã qua. Với lãi suất cao năm 2026 và có thể còn cao đến hết 2027, startup phải quay về sống bằng tiền của khách hàng.

Khi sáng lập Canavi, công ty phụ thuộc vào nhà đầu tư và tôi đã phải đóng cửa khi không gọi được thêm vốn. Hôm nay, ở mọi công ty tôi sáng lập, ngồi HĐQT hay đầu tư, ưu tiên là sản phẩm kiếm được tiền từ khách hàng. Vốn gọi được giúp tăng tốc, nhưng nếu không gọi được thì kinh doanh cũng không bị ảnh hưởng.

Ban đầu startup có thể tốn thời gian thích nghi, nhưng về dài hạn doanh nghiệp nghiêm túc được bảo vệ và cạnh tranh công bằng hơn. Ở HOPE Iki Healing, nơi tôi ngồi HĐQT, từ đầu năm 2026 nhiều cơ sở hàng giả đã bị bắt và đóng cửa, khách hàng quay lại với doanh nghiệp uy tín có sản phẩm kiểm chứng được.

Nina Ecom Center gọi vốn qua chương trình Đầu tư cho Phụ nữ do Chính phủ Úc hậu thuẫn của Beacon Fund vì hai bên cùng triết lý đầu tư và kinh doanh. Theo kinh nghiệm coach và ngồi HĐQT của tôi, founder nam và nữ có cơ hội ngang nhau khi gọi vốn, miễn là chứng minh được startup phù hợp triết lý của quỹ và có đường thoái vốn hợp lý.

Trước đây tôi đọc thủ công từng pitch deck. Giờ founder tải pitch deck lên, ba phút sau AI trả về điểm chi tiết theo hàng chục tiêu chí do tôi định nghĩa, giúp tôi tiết kiệm khoảng 80% thời gian. Với gần 400 bài viết về gọi vốn trong 15 năm, AI cũng giúp tôi mở rộng thành 750 bài chuyên sâu chuẩn SEO.

Nguồn bài gốc (TechNode Global, bản tiếng Anh): https://technode.global/2026/10/13/cheap-money-era-is-over-vietnam-startups-must-go-back-to-basics-says-beginguru-ceo/