#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thuế chống bán phá giá cuối cùng kỳ rà soát 21 phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp cá tra

Bộ Thương mại Mỹ vừa hoàn tất quyết định thuế chống bán phá giá cuối cùng cho kỳ rà soát hành chính thứ 21, áp dụng cho giai đoạn từ 01/08/2023 đến 31/07/2024, đối với các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra Việt Nam. Điểm đáng chú ý là mức thuế cuối cùng của các bị đơn bắt buộc đã tăng đáng kể so với mức thuế sơ bộ được công bố trước đó, phản ánh sức ép ngày càng lớn từ phía Mỹ đối với mặt hàng cá tra nhập khẩu từ Việt Nam.

Cụ thể, Biển Đông, Thủy sản NTSF, XNK Cần Thơ và Nam Việt lần lượt bị áp mức thuế cuối cùng 1,00, 0,38, 0,84 và 0,84 USD/kg, cao hơn rõ rệt so với mức thuế sơ bộ trước đó lần lượt là 0,29, 0,07, 0,23 và 0,23 USD/kg. Trong nhóm này, Biển Đông và Thủy sản NTSF là hai bị đơn bắt buộc trực tiếp tham gia điều tra, trong khi XNK Cần Thơ và Nam Việt (ANV) bị áp mức thuế bình quân của hai doanh nghiệp nói trên. Điều này cho thấy ANV không có cơ hội giải trình độc lập trước Bộ Thương mại Mỹ như hai doanh nghiệp bị đơn bắt buộc.

So với kỳ rà soát thứ 20 trước đó, khi các doanh nghiệp trên đều không bị áp thuế, mức thuế của kỳ rà soát lần này cao hơn đáng kể, cho thấy xu hướng siết chặt rõ nét hơn từ phía cơ quan quản lý thương mại Mỹ đối với ngành cá tra Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, kết quả rà soát tạo ra sự phân hóa lớn giữa các doanh nghiệp trong ngành. Vĩnh Hoàn (VHC) là trường hợp đáng chú ý khi được miễn điều tra và tiếp tục hưởng mức thuế 0 USD/kg, qua đó củng cố lợi thế cạnh tranh tại thị trường Mỹ so với các đối thủ trong nước. Ngược lại, Nam Việt (ANV) chịu bất lợi rõ rệt khi mức thuế áp dụng cho doanh nghiệp này tăng mạnh so với giai đoạn trước.

Với lợi thế thuế suất 0 USD/kg duy trì trong giai đoạn tới, giới phân tích kỳ vọng Vĩnh Hoàn có cơ hội chiếm lại thị phần từ các doanh nghiệp đang chịu thuế chống bán phá giá, hướng tới khôi phục mức thị phần đỉnh cao đã đạt được trong năm 2024, giai đoạn mà các doanh nghiệp cùng ngành vẫn còn bị áp thuế và chưa đẩy mạnh xuất khẩu qua Mỹ. Trong năm 2024, Vĩnh Hoàn xuất khẩu khoảng 52 nghìn tấn cá tra qua thị trường Mỹ, tăng 14% so với mức thực hiện của năm 2025, trong khi tổng sản lượng xuất khẩu cả năm đạt 98 nghìn tấn, cũng tăng 14% so với năm 2025.

Đối với Nam Việt, khả năng duy trì đà xuất khẩu qua Mỹ trong thời gian tới cần được nhìn nhận thận trọng hơn khi mức thuế hiện tại đã tăng đáng kể. Trong nửa đầu năm 2026, Nam Việt xuất khẩu khoảng 5,2 nghìn tấn cá tra qua Mỹ, tăng 24% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, trước áp lực thuế mới, khả năng doanh nghiệp sẽ cân nhắc điều chỉnh giảm sản lượng xuất khẩu sang thị trường Mỹ và tăng cường đẩy mạnh sang các thị trường khác. Điều này cũng phù hợp với cơ cấu thị trường xuất khẩu hiện tại của Nam Việt, khi doanh nghiệp đã đa dạng hóa sang nhiều thị trường, trong đó Thái Lan là thị trường chính chiếm 24% sản lượng xuất khẩu, kế đến là Mỹ với tỷ trọng 17% trong 6 tháng đầu năm 2026.

Nhìn chung, kết quả rà soát thuế chống bán phá giá kỳ 21 tiếp tục cho thấy sự khác biệt lớn trong vị thế cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cá tra Việt Nam tại thị trường Mỹ. Trong khi Vĩnh Hoàn được hưởng lợi thế rõ rệt nhờ mức thuế 0 USD/kg, các doanh nghiệp còn lại, đặc biệt là Nam Việt, sẽ phải tính toán lại chiến lược thị trường xuất khẩu để thích ứng với môi trường thuế quan ngày càng khắt khe hơn từ phía Mỹ.