Sức ép nợ vay "đè nặng" HBC

Mặc dù doanh thu thuần tăng gấp đôi và lợi nhuận gộp cải thiện tích cực trong bán niên 2026, CTCP Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình (HBC) vẫn đối mặt với thử thách thanh khoản nghiêm trọng. Gần 11.000 tỷ đồng khoản phải thu cùng ý kiến ngoại trừ của kiểm toán về cách ghi nhận doanh thu đang đặt ra dấu hỏi lớn về chất lượng tài sản và sức khỏe tài chính thực sự của doanh nghiệp.

Kiểm toán lưu ý cách ghi nhận doanh thu của Hòa Bình thiếu đủ thông tin xác định, trong khi doanh nghiệp này nắm giữ gần 11.000 tỷ đồng phải thu nhưng nợ phải trả cao gấp 7 lần vốn chủ sở hữu.

Đến cuối quý II/2026, Xây dựng Hòa Bình có tổng tài sản hơn 16.700 tỷ đồng nhưng phân bổ rất không cân đối. Khoản phải thu chiếm gần 11.000 tỷ đồng (sau trừ dự phòng 1.560 tỷ), hàng tồn kho vượt 3.000 tỷ đồng, tài sản cố định hơn 1.000 tỷ đồng - ba khoản này chiếm 90% tổng tài sản. Ngược lại, tiền mặt và đầu tư tài chính ngắn hạn chỉ còn 650 tỷ đồng. Nợ phải trả đã lên gần 14.700 tỷ đồng, cao gấp hơn 7 lần vốn chủ sở hữu. Tình hình cho thấy phần lớn nguồn lực nằm ở tài sản chưa chuyển hóa thành tiền.

Kiểm toán viên đưa ra ý kiến ngoại trừ liên quan cách ghi nhận doanh thu xây lắp. Hòa Bình ghi nhận doanh thu dựa trên khối lượng công việc được giám sát của chủ đầu tư xác nhận, nhưng hợp đồng quy định thanh toán phải căn cứ khối lượng thực tế khách hàng xác nhận. Tại thời điểm phát hành báo cáo, kiểm toán chưa có đủ thông tin để xác định cách ghi nhận này ảnh hưởng ra sao đến báo cáo tài chính. Điểm này đặc biệt quan trọng vì doanh thu ghi nhận trên sổ sách không đồng nghĩa dòng tiền tương ứng đã thực sự về doanh nghiệp.

Nửa đầu năm 2026, doanh thu thuần hợp nhất của Hòa Bình đạt 3.260 tỷ đồng, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế giảm nhẹ 1,3 tỷ đồng xuống 50 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là năm ngoái Hòa Bình ghi nhận hơn 182 tỷ đồng thu nhập khác, khoản này năm nay không xuất hiện. Tích cực hơn, lợi nhuận gộp tăng gần 3 lần lên 336 tỷ đồng, biên lợi nhuận gộp đạt 10,3%, cho thấy hoạt động kinh doanh cốt lõi có dấu hiệu cải thiện.

Với quy mô gần 11.000 tỷ đồng phải thu, Hòa Bình phải đối mặt bài toán chuyển doanh thu trên sổ sách thành dòng tiền thực tế. Trong ngành xây dựng, phải thu lớn đồng nghĩa lượng vốn đáng kể chờ khách hàng thanh toán, trong khi doanh nghiệp vẫn phải duy trì vốn cho hoạt động thi công và thực hiện nghĩa vụ tài chính. Đây sẽ là biến số đáng chú ý cho sức khỏe tài chính doanh nghiệp, nhất là khi nợ phải trả đã lên gần 14.700 tỷ đồng.