#Deal, IPO & Quản trị

24HMONEY đã kiểm duyệt

Mark Zuckerberg không hiểu cách sống

Bài luận dài hơn 6.000 từ mới đây của Mark Zuckerberg về tương lai của trí tuệ nhân tạo (AI) cố gắng vẽ ra một viễn cảnh tươi đẹp, nơi công nghệ mang lại "siêu trí tuệ cá nhân" cho tất cả mọi người. Nhưng đọc xong bản tuyên ngôn này, điều đọng lại không phải là sự phấn khởi về tương lai, mà là một cảm giác kỳ quặc: Mark Zuckerberg dường như hoàn toàn không hiểu sống thực sự là như thế nào.

Khoảng cách về sự nỗ lực.

Hãy bắt đầu từ ví dụ về sự sáng tạo. Zuckerberg hình dung ra cảnh một người leo núi dùng AI để tạo ra tấm poster có hình con gấu đi trên dây slackline cùng dòng chữ "Do cool shit" (Làm những điều cực ngầu) để tự truyền cảm hứng. Tấm ảnh có thể trông đẹp mắt, nhưng nó lại hoàn toàn thiếu đi điều quan trọng nhất: sự kết nối.

Trong nghệ thuật và cuộc sống, thứ tạo nên giá trị chính là "khoảng cách về sự nỗ lực". Khi một con người bỏ thời gian, công sức, sự vất vả và cả những thất bại ra để tạo nên một tác phẩm — dù nó không hoàn hảo — người xem vẫn cảm nhận được sợi dây liên kết với tác giả. Chúng ta trân trọng tác phẩm vì biết rằng có một con người đã thực sự sống, thực sự trăn trở để tạo ra nó.

AI xóa bỏ hoàn toàn sự vất vả đó. Khi mọi thứ có thể tạo ra chỉ bằng một câu lệnh (prompt) trong vài giây, sản phẩm tạo ra trở nên rẻ mướt, dễ thay thế và trống rỗng. Tầm nhìn của Zuckerberg coi "sự vất vả" là một rào cản cần xóa bỏ, nhưng ông lại không hiểu rằng chính sự vất vả mới trao cho cuộc sống và sự sáng tạo ý nghĩa của nó.

Xóa bỏ "ma sát" — Xóa bỏ chính cuộc sống

Zuckerberg muốn đưa các đại lý AI vào mọi ngóc ngách của đời sống: từ gia sư, HLV cá nhân, cho đến những trợ lý làm trung gian cho các mối quan hệ xã hội. Mục tiêu của Meta là xóa bỏ mọi "ma sát" trong giao tiếp giữa người với người.

Nhưng cuộc sống con người không phải là một quy trình vận hành doanh nghiệp cần được tối ưu hóa hay làm trơn tru. Những "ma sát" — những ngượng ngùng, những hiểu lầm, sự kiên nhẫn khi lắng nghe, và cả những khó khăn khi cùng nhau vượt qua — mới chính là thứ xây dựng nên tình bạn, tình yêu và sự trưởng thành của một con người.

Nếu chúng ta dùng AI để "gọt đẽo" và làm mịn mọi tương tác, chúng ta không hề làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. Chúng ta chỉ đang thuê ngoài những phần sống động và con người nhất của sự tồn tại, để rồi thu về những mối quan hệ hời hợt, phẳng lỳ và vô hồn.

Tầm nhìn rỗng tuếch của một tỷ phú

Zuckerberg tự khắc họa mình như một nhà tiên phong mang AI mã nguồn mở đến cho nhân loại để chống lại sự độc quyền. Thế nhưng, bản tuyên ngôn này lại vô tình tiết lộ một thế giới quan lệch lạc: một góc nhìn xem con người như những thực thể cần được tối ưu hóa năng suất, thay vì những sinh thể sống bằng cảm xúc, trải nghiệm và sự kết nối thực tế.

Bài luận của Zuckerberg không chỉ cho thấy sự xa rời thực tế của một tỷ phú công nghệ, mà nó còn chứng minh một điều: Bạn có thể tạo ra những công nghệ thông minh nhất thế giới, nhưng điều đó không có nghĩa là bạn hiểu cách sống một cuộc đời đúng nghĩa.

Theo The Verge tháng 08/2026